Posted by: javed | April 15, 2008

هراس در هزاره ستان، كوچي ها مي آيند

محمد اسحاق فياض

هراس در هزاره ستان، كوچي ها مي آيند

قرارگزارش ها امسال تعداد زيادي از قبايل كوچي كه نسبت به سال گذشته تعداد آن چندين برابر تخمين زده شده است، تصميم گرفته اند تا به صورت گسترده و قافله اي با تمام نيروها و امكانات نظامي همراه با شتران و گوسفندان خود به سوي مناطق مركزي سرازير گردند. برخي گزارش ها حاكي از آن است كه كوچي ها امسال مي خواهند از چندين محور به سوي مناطق مركزي هجوم بياورند؛ در حالي كه پارسال فقط منطقه بهسود محور ورود آنان به مناطق مركزي بود. درحالي كه امسال خشك سالي در مناطق مركزي بيداد مي كند و مردم فقير و بي بضاعت اين مناطق درمانده اند كه چگونه زمين هاي زراعي شان را زير كشت ببرند، هجوم كوچي ها در اين مناطق از همين اكنون  بيم و هراس را در ميان مردم ايجاد كرده و از خود مي پرسند، دراين خشك سالي اگر با زحمت تمام زمين ها زراعي را زير كشت ببرند، سرنوشت اين زمين ها با هجوم كوچي ها چه خواهد شد؟

 كوچي ها امسال مغرورتراز گذشته در پارلمان همه اقوام كشور را مهاجر خواندند و خود را باشندگان اصلي افغانستان قلمداد كردند، كوچي ها با همين منطق در گذشته و حال به سوي هزراه جات هجوم برده اند و با همين منطق مزارع و كشت زارهاي  مردم هزاره را توسط اموال و احشام شان چپاول كرده اند.

هرچند سخنان نماينده كوچي ها در پارلمان با اعتراضات شديد بسياري از نمايندگان مردم مواجه گرديد، از جمله آقاي حاجي محمد عبده نماینده مردم بلخ در پارلمان  در واكنش به اين سخنان گفت: نماینده کوچی ها غیر از کوچی ها دیگران را مهاجر خطاب کرد که در واقع تمام شهروندان افغانستان را به استثنای کوچی ها شامل می شود. یعنی پشتون، هزاره، تاجیک، ازبک، ایماق و ترکمن همه و همه را مهاجرخواند. این تعرض صریح و آشکار بر هویت تمام اقوام افغانستان صورت گرفت و تعرض صریح علیه قانون اساسی افغانستان صورت گرفت، زیرا در قانون اساسی افغانستان هویت همه اقوام به عنوان ساکنین افغانستان نام گرفته شده است. محمد صالح ریگستانی نمایند مردم ولایت پنجشیر می گوید:” مجموعه اعتراض کننده ها یک قطعنامه را صادر کردند و در این قطعنامه گفته شد که این شخص توهین کننده معذرت  بخواهد و آقای یاسینی که جلسه را بد اداره کرد هم باید معذرت بخواهد و باید این ماده که تبعیض و امتیاز قایل شده برداشته شود. و این ماده خلاف ماده 22 قانون اساسی کشور است و ولسی جرگه نمی تواند که فیصله اش مخالف قانون اساسی باشد. وکلای معترض جلسه را تحریم کردند تا پیشنهادات شان پذیرفته نشود در جلسه اشتراک نمی کنند”. آقاي ريگستاني در ادامه مي گويد:”امتیاز اول این است که برای کوچی ها تمام افغانستان را یک حوزه انتخاباتی در نظر گرفته است؛ امتیاز دوم تخصیص 10 کرسی برای کوچی ها در پارلمان است؛ امتیاز سوم در مناطقی که کوچی ها رفت و آمد دارند در شورایی ولایتی برای آن ها کرسی اختصاص داده شده؛ امتیاز چهارم این است که در مناطقی که کوچی ها رفت و آمد دارد در شورای ولسوالی ها هم برای آن ها چوکی در نظر گرفته شده؛ امتیاز پنجم این است که در شورای قریه هم که کوچی ها رفت و امد دارند برای آن ها چوکی در نظر گرفته شده که این ها خلاف ماده 22 قانون اساسی است”.

اين نوشته كاري به دعاوي حقوقي داخل پارلمان ندارد، آنچه مهم است نفس سخنان نماينده كوچي ها جاي تعمق دارد و روايت منطق كوچي ها در برخورد با مردم ساكن در افغانستان است. به راستي با اين منطق اگر اين قبايل كوچي وارد مناطقي ديگري از افغانستان گردند، چه تعهدي را از آنان  انتظار داشت كه دست به چپاول و نابودي مزارع و مراتع مردم ساكن درافغانستان نمي زنند؟ تجربه  هاي تلخ و خونين گذشته در مناطق مركزي دربرار هجوم كوچي ها ثابت كرده است كه آنان هيچ گونه پايبندي براي حفظ و حقوق مالكيت اين مردم دربرابراملاك و اراضي زراعي و مراتع مناطق مركزي ندارند و ازآنجايي كه سراسر افغانستان را فقط مرتعي براي شتران و گوسفندان خود مي دانند، به حقوق و مالكيت ديگران كوچك ترين ارزشي قايل نيستند.

سال گذشته هجوم كوچي ها در منطقه بهسود ولايت ميدان وردك منجر به درگيري هاي خونين ميان اهالي محل و كوچي ها گرديد، صدها خانواده از مردم بومي اين منطقه بيش از دو ماه آواره شدند و به مناطق ديگري كوچيدند. خانه ها و روستا هاي آنان توسط كوچي ها به آتش كشيده شد و زمين هاي زراعي آنان توسط مواشي كوچي ها پامال و نابود گرديدند، متاسفانه نه دولت و نه هيچ ارگان حمايت از حقوق بشر ازآنان به دفاع پرداختند و خسارت هاي واره براين مردم فقير را پرداختند. كوچي ها حدود 16 نفرازاهالي اين مردم را كه دستگير كرده بودند به شهادت رساندند ولي هيچ گاه قاتلان آنان مجازات نگرديدند.

هيئت هايي كه از سوي دولت افغانستان براي حل اين مضل به منطقه اعزام شده بودند، هيچ كار مثبتي انجام داده نتوانستند و سر انجام با دستور آقاي كرزي كوچي ها پس از كشتار مردم و آتش زدن خانه هاي آنان پس از دو ماه از بهسود باز گشتند، تا قضيه كوچي ها به صورت اصولي و قانوني حل گردد. دولت افغانستان قول داده بود كه اين غايله را طي يك سال كه بار ديگر موعد هجوم كوچي ها به هزاره جات فرامي رسد، آن را از نظر قانوني حل و فصل نمايند و يكي از طرح ها اين بود كه به غايله كوچي گري خاتمه داده شود و به آنان زميني براي سكونت داده شود. اما متاسفانه دولت افغانستان به هيچ يك از اين وعده ها عمل نكرد. نه مشكل حقوقي كه ميان مردم بهسود و كوچي ها بوجود آمده بود حل گرديد و نه  به مسئله مشكلات و پيامدهاي هجوم كوچي ها در هزاره جات پرداخته شد و نه به آن عده از كوچي هايي كه تا كنون زمين به آنان داده نشده، زميني براي سكونت براي آنان تعلق گرفت.

اكنون باآب شدن برف ها بارديگر بيم و هراس از آمدن كوچي ها آرامش و قرار مردم مناطق مركزي را برهم زده است و نمي دانند كه امسال كوچي ها با آنان چه معامله اي خواهند كرد؟ سكوت دولت افغانستان در اين زمينه بيش از همه نگراني و تشويش مردم را فراهم كرده است و از خود مي پرسند كه دولت افغانستان چرا اين مشكل را حل نمي كنند و چرا به وعده هاي داده شده عمل نكرده است؟.

امروز يكي از مهترين وظايف دولت ها مبارزه با كوچي گري است دنياي متمدن امروز نمي تواند با كوچي گري ساز گاري داشته باشد، طبيعت كوچي گري را دشمن خود مي داند، اما اين كه چرا در افغانستان اين پديده هنوز ادامه دارد و هيچ راه حلي براي آن از سوي دولت وپارلمان افغانستان ارايه نمي گردد، نشانه آن است كه دولت مردان و قانون سالاران هنوز هم درك نكرده اند كه جريان كوچي گري تا چه ميزان به طبيعت و مراتع افغانستان ضربه مي زند و كوهها و دشت هاي اين سرزمين را به كويري بدون آب و علف تبديل مي كنند، شايد افغانستان تنها كشوري باشد كه اداره اي براي حفظ محيط زيست  نداشته باشد و يا اگر چنين اداره اي باشد چنان ضعيف و ناتوان است كه حتي جرات ندارد كه در برابر هجوم كوچي ها به مراتع طبيعي و كشت زار هاي مردم اعتراض كند.

     معضله كوچي ها اگر به صورت اصولي حل نشود علاوه بر آن كه به مراتع و مناطق طبيعي افغانستان ضرر وزيانهاي زيادي مي زنند، دامنه تنش هاي قومي و منطقه اي را نيز تشديد مي كند، افغانستاني كه سه دهه از تنش هاي قومي در اين كشور رنج برده است ادامه برخورد هاي مسلحانه كوچي ها و كشتن مردم بومي اين مناطق مي تواند بر تنش ها و اختلافات قومي دامن بزند. در حالي كه در پارلمان كميسيوني به نام كوچي ها تشكيل شده است و در وزارت اقوام و قبايل نيز رياستي به نام كوچي ها وجود دارد، اما تاكنون هيچ راه حل جامعي براي معضله كوچي ها ارايه نگرديده است، مقداري از زمين هاي كه تا كنون به كوچي ها داده شده  است آنان هم از اين زمين ها استفاده مي كنند و هم كوچي گري خود را ادامه ميدهند و به تعدادي از انان تا كنون هيچ زميني داده نشده است، دولت و پارلمان افغانستان هيچ گاه كوچي هايي را كه صاحب زمين هستند و به كوچي گري شان ادامه مي دهند، مجبور نكرده اند كه از كوچي گري دست بردارند و به زندگي شهري و يا روستايي رو آورند و نيز براي ديگر كوچي هاي كه زمين دريافت نكرده اند تلاش ندارند كه به آنان زمين توزيع نمايند. در حالي كه وظيفه دولت افغانستان است كه براي كوچي هاي درقدم اول زميني براي سكونت بدهند و نيز آنان را مجبور سازند تا دست از كوچي گري بكشند و به زندگي روستايي و يا شهري روي آورند. طبيعي است وقتي هيچ گونه طرح جامعي براي كاهش كوچي گري نباشد و كوچي هاي كه زمين يا خانه به آنها تعلق گرفته است مجبور به سكونت در روستا و يا شهر نشيني نشوند، بحران هر سال همچنان ادامه پيدا مي كند و هيئت هاي اعزامي جز حل كردن موقت تنش ها كاري ديگري انجام داده نمي توانند.

حال قبل از آن كه فرصت ها از دست برود و غايله پارساله تكرار شود، دولت افغانستان بايد پيش از پيش هيئت هاي موظف را كه پارسال تعيين كرده بودند، بايد دوباره فعال سازد و در قدم اول بايد از وقوع غايله اي شبيه پارسال جلوگيري نمايند و در قدم دوم بايد اين معضل را به اصولي و قانوني حل و فصل نمايند و اجازه ندهند كه دشمنان افغانستان از اين مسئله در راستاي نفاق ملي وتنش هاي قومي استفاده نمايند.

Mif_19672yahoo.com

تاریخ نشر مطلب: يکشنبه 25 حمل 1387 خورشيدی برابر با 13 اپريل 2008 ميلادی/ آلمان

 

نقل از سایت کاتب پدرتاریخ افغانستان


Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: